∆ηµόσιοι υπάλληλοι 1. ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΙ∆ΙΩΝ
Για πρώτη φορά στη συνταξιοδοτική νοµοθεσία του ∆ηµοσίου θεσπίζεται η αναγνώριση συντάξιµουχρόνου για κάθε παιδί. O χρόνος αυτός ανέρχεται σεένα (1) έτος για το πρώτο παιδί, σε δύο (2) επιπλέον έτη για το δεύτερο παιδί καισε δύο (2) έτη για το τρίτο παιδί. Απότο τέταρτο παιδί και πάνω δεν αναγνωρίζεται πλασµατικός χρόνος. Σε κάθε περίπτωση,η αναγνώριση του ανωτέρω χρόνου δεν αφορά υπαλλήλους που έχουν αποχωρήσει από τηνυπηρεσία πριν από τις 21-7-2010.
Προσοχή: Oι ρυθµίσειςγια τα πλασµατικά χρόνια δεν έχουν εφαρµογή σε όσους έχουν θεµελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωµα στις 31-12-2010, αφού για τα πρόσωπα αυτά δεν έχουν εφαρµογή οι διατάξεις του νέου νόµου και εξακολουθούν να ισχύει ό,τι ίσχυε πριν από τον νέο ασφαλιστικό νόµο. Εποµένως αφού για τα εν λόγω πρόσωπα δεν περιλαµβάνονταν στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησής τους (θεµελίωση δικαιώµατοςκ.λπ.) αναγνώρισηκαι προσµέτρηση πλασµατικού χρόνου παιδιών, η διάταξη για την αναγνώριση - προσµέτρηση του χρόνου αυτού δεν αφορά στα πρόσωπα (γονείς) που ήδη έχουν θεµελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωµα µέχρι 31-12-2010. Αλλωστε, για τα πρόσωπααυτά δεν διαψεύδεται καµία συνταξιοδοτική προσδοκία. O χρόνος παιδιών δεν επηρεάζει σε καµία περίπτωση τη µισθολογική εξέλιξη του υπαλλήλου, αφού δεν συνιστά πραγµατική δηµόσια υπηρεσία. ∆ιευκρινίσεις
n Η αναγνώριση πλασµατικού χρόνου αφορά παιδιά που βρίσκονται εν ζωή.
n O χρόνος αυτόςλαµβάνεταιυπόψη για τη θεµελίωση τουσυνταξιοδοτικού δικαιώµατος και για την προσαύξηση τηςσύνταξης µε την προϋπόθεση να έχεισυµπληρώσει ο/η υπάλληλος 15ετή πραγµατική δηµόσια υπηρεσία.Ως δηµόσιαυπηρεσία νοείται η υπηρεσία που έχει διανυθεί στο ∆ηµόσιο, σε OΤΑή σε ΝΠ∆∆(στην Ελλάδαή σε χώρα - µέλος της Ε.Ε.), µε οποιαδήποτε σχέση εργασίας δηµοσίου ή ιδιωτικού δικαίου (π.χ. µόνιµου υπαλλήλου, υπαλλήλου µε θητεία, υπαλλήλουµε ΣΕΙ∆ΑΧ, υπαλλήλου µε ΣΕΙ∆OΧ, ηµεροµισθίου κ.λπ.).
n Το δικαίωµα αναγνώρισης του χρόνου αυτού µπορεί να ασκηθεί και από τους δύο γονείς, αφού από καµία διάταξη του νόµου δεν περιορίζεται η άσκηση του δικαιώµατος σε έναν από τους δύο γονείς. Το αντίθετο θα συνιστούσε παραβίαση της συνταγµατικής αρχής τηςισότητας, αφού θα επιφύλασσε διαφορετική µεταχείριση έναντιτου νόµου σε πρόσωπα που τελούν υπότις ίδιες συνθήκες. Υπενθυµίζεται ότι παρόµοια «διάκριση» των συζύγων στο παρελθόν για το οικογενειακό επίδοµα που αποτελεί «παρακολούθηµα» της σύνταξης και όχι «κύρια» παροχή κρίθηκε ως αντισυνταγµατική θέτοντας, σε δικαστικές περιπέτειες επί µακρόν όλη τη ∆ηµόσια ∆ιοίκηση και τους ενδιαφεροµένους. n Σε περίπτωση όµως που ο/η υπάλληλος (γονέας) έχει χρόνο ασφάλισης καισε άλλον φορέα κύριας ασφάλισης, ο πλασµατικός χρόνος για παιδί ήγια παιδιά αναγνωρίζεται ως συντάξιµος σε ένανµόνο φορέα κατ’ επιλογήν. Αρα, όταν ο/η υπάλληλος (γονέας) είναι ήδη συνταξιούχος του άλλου φορέα θα ζητείται βεβαίωση για το αν έχει αναγνωρίσει ή όχι πλασµατικόχρόνο παιδιού/ παιδιών στον φορέα από τον οποίο έχει συνταξιοδοτηθεί.
n O χρόνος παιδιών µπορεί µεν να συνιστά, εφόσον αναγνωρισθεί, συντάξιµο χρόνο - χρόνο ασφάλισης, επειδή όµως δεν είναι χρόνος ασφάλισης που αντιστοιχεί σε χρόνο υπηρεσίας (ηµέρες εργασίας - ασφάλισης) δεν συνυπολογίζεται στην απαιτούµενη πενταετία τακτικού - µόνιµου υπαλλήλου (1.500 ηµέρες εργασίας - ασφάλισης) που πρέπει να έχει συµπληρωθεί στις περιπτώσεις όπου το ∆ηµόσιο ως απονέµων φορέας εφαρµόζει τις διατάξεις περί διαδοχικής ασφάλισης.
n O αναγνωριζόµενοςπλασµατικός χρόνος για τα παιδιά, όσον αφορά τη θεµελίωση του συνταξιοδοτικούδικαιώµατος µεό,τι αυτό συνεπάγεται, αντιµετωπίζεται συνταξιοδοτικά µε τον ίδιο τρόπο που αντιµετωπίζεται για τους άνδρες υπαλλήλους ο χρόνοςτης στρατιωτικήςθητείας (µε διαφοροποίηση µόνο ως προςτην καταβολή εισφοράς εξαγοράς του χρόνου αυτού).
n O/η υπάλληλος µπορεί να αναγνωρίσει και µέρος του συνολικού χρόνου που δικαιούται να αναγνωρίσει (σε µήνες).
n Μετά την εκτέλεση της σχετικής αναγνωριστικής πράξης από την αρµόδια∆ιεύθυνση Συντάξεων, η πράξη αυτή δεν ανακαλείται ούτε τροποποιείται ως προς τον αναγνωριζόµενο µε αυτή χρόνο. Μπορεί πάντως ο/η υπάλληλος που έχει αναγνωρίσει µέρος του συνολικού χρόνουπου δικαιούται να ζητήσει µε νέααίτησή του την αναγνώριση του επιπλέον χρόνου που επιθυµεί.
∆ιαδικασία αναγνώρισης
n Η αναγνώριση του πλασµατικού χρόνου απαιτεί την καταβολή εκ µέρους του γονέα εισφοράς εξαγοράς µε ασφάλιστρο 6,67% (όση είναι και η εισφορά του υπαλλήλου για την κύρια σύνταξη) που υπολογίζεται επί των συντάξιµων αποδοχών του όπως αυτές έχουν διαµορφωθεί κατά τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης. Ως συντάξιµες αποδοχές λαµβάνονται υπόψη εκείνες επί των οποίων διενεργείται κράτηση για κύρια σύνταξη. Το ποσό της εισφοράς εξαγοράς προκύπτει από τη σχέση: Εισφορά εξαγοράς = (συντάξιµες αποδοχές) x 6,67% x µήνες (που θα αναγνωριστούν). n Για τοναναγνωριζόµενο χρόνο εκδίδεταιαναγνωριστική πράξη από την αρµόδια ∆ιεύθυνση Συντάξεων έ[ειτα από αίτηση του γονέα, συνοδευόµενη από τα απαραίτητα δικαιολογητικά (σχετικό έντυπο αίτησηςσυνοδεύει ως συνηµµένο την παρούσα εγκύκλιο).
n Η αίτησηαπό τον γονέα µπορεί να υποβληθεί οποτεδήποτε, ακόµα και κατά τη συνταξιοδότηση, αφού από καµία διάταξη του νόµου δεν προβλέπεται η υποβολή της σχετικής αίτησης εντόςσυγκεκριµένης προθεσµίας.
3. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ TOY ΧΡOΝOΥ ΣΠOΥ∆ΩΝ
Για πρώτη φορά στη συνταξιοδοτική νοµοθεσία του ∆ηµοσίου θεσπίζεται η αναγνώριση ως συντάξιµων των ετών σπουδών του/της υπαλλήλου για την απόκτηση του πρώτου πτυχίου. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται µόνο στους υπαλλήλους που θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα µετά την 1/1/2011 και αφοράτόσο τους «παλαιούς» όσο και τους «νέους» ασφαλισµένους. Αρα οι σχετικές διατάξεις δεν αφορούν όσους έχουν θεµελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωµα µέχρι την 31/12/2010, καθώς και όσους έχουν αποχωρήσει ήδη από την υπηρεσία πριν την ως άνωηµεροχρονολογία (και στιςδύο περιπτώσεις). Η προσθήκη των σχετικών µε τηναναγνώριση των ετών σπουδών διατάξεων στο άρθρο 11 τουΠ.∆.
169/2007 καθώς και ο χαρακτηρισµός του «χρόνου σπουδών» ως χρόνου πραγµατικής συντάξιµης υπηρεσίας τον καθιστούν ισοδύναµο µε τις λοιπές θεµελιωτικές συντάξιµες υπηρεσίες και ως εκ τούτου λαµβάνεται υπόψη τόσο για τη θεµελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώµατος όσο και για τον υπολογισµό - προσαύξηση της σύνταξης.
∆ιευκρινίσεις
n Η θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος µε την αναγνώριση/προσµέτρηση ετών σπουδών σε καµιά περίπτωση δεν ανατρέχει πριν από την 1/1/2011.
n O αναγνωριζόµενος χρόνος σπουδών δεν επηρεάζει σε καµιά περίπτωση τη µισθολογική εξέλιξη του υπαλλήλου, αφού δεν συνιστά πραγµατική δηµόσια υπηρεσία.
n Χρόνος σπουδών που συµπίπτει µε συντάξιµο χρόνο/ χρόνο ασφάλισηςδεν µπορεί να αναγνωριστεί συντάξιµος µε βάση τις διατάξεις του άρθρου αυτού, δηλ. υπάλληλος ο/η οποίος/α απέκτησε το πτυχίοκατά τη διάρκεια της υπηρεσίας/εργασίας του/της µε ασφάλιση µπορεί να αναγνωρίσει µόνο εκείνο τον χρόνο απότις σπουδές του/της που δενσυµπίπτει µε τον χρόνο εργασίας/ ασφάλισής του/της.
n Απαραίτητη προϋπόθεση για να προβεί ο/η υπάλληλος σε αναγνώριση ως συντάξιµων των ετών σπουδών είναι να έχει συµπληρώσει υπηρεσία 12 ετών (όχι κατ’ ανάγκη δηµόσια). Εποµένως στην υπηρεσία αυτή συνυπολογίζεται, προκειµένου για τους άντρες και ο χρόνος της στρατιωτικής θητείας (µε ή χωρίς εξαγορά κατάπερίπτωση), όχι όµως και ο πλασµατικός χρόνος των παιδιών, για την αναγνώριση του οποίου απαραίτητη προϋπόθεση, σύµφωνα µε τα προαναφερόµενα στην ενότητα του άρθρου 6 της εγκυκλίου αυτής, είναι η συµπλήρωση 15ετούς πραγµατικής δηµόσιας υπηρεσίας. n Ως χρόνος σπουδών λογίζεται ο κατά περίπτωση απαιτούµενος χρόνοςσπουδών για την απόκτηση ενός µόνο πτυχίου ανώτερης ή ανώτατης σχολής της ηµεδαπής ή της αλλοδαπής. O εν λόγω χρόνος (διάρκεια σπουδών) είναι αυτός που προβλέπεται από τον οργανισµό ή από τη νοµοθεσία που διέπει τη λειτουργία της κάθε σχολής κατά τον χρόνο της αποφοίτησης και εκφράζεται µόνο σε ακέραια χρόνια.
n Υπάλληλοςπου διαθέτει περισσότερα του ενός πτυχία µπορεί νααναγνωρίσει ως χρόνο σπουδών τον χρόνο που απαιτούνταν για την απόκτηση του πτυχίου που χρησιµοποίησε για να διοριστεί ή να µεταταγεί ή να ενταχθεί στη θέσηπου κατέχει, δηλ. στις περιπτώσεις αυτές ο χρόνος δενυπολογίζεται αθροιστικά.
n Ως χρόνος σπουδών λογίζεται επίσης και ο χρόνος εκείνος που διανύθηκεµετά τη συµπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας του/της υπαλλήλου σε µέση επαγγελµατική σχολή και οδήγησε στην απόκτηση πτυχίου που χρησίµευσε για την πρόσληψη/διορισµό του/της υπαλλήλου.
n Προκειµένου για υπαλλήλους µε πτυχίο ΤΕΙ,ως χρόνος σπουδών λογίζεται και το εξάµηνο τηςπρακτικής άσκησης που απαιτείται κατά τον χρόνο της αποφοίτησής του/της για την απόκτηση του πτυχίου.
n Χρόνος σπουδών που συµπίπτει µε συντάξιµο χρόνο/ χρόνο ασφάλισηςδεν µπορεί να αναγνωριστεί ωςσυντάξιµος.
n Ειδικά, προκειµένου για τις νοσηλεύτριες (µαίες, επισκέπτριες αδελφές, αδελφές νοσοκόµες) θα µπορούν και αυτές που θεµελιώνουν δικαίωµα µετά την 1/1/2011 να µπορούν να αναγνωρίσουν τα κατά περίπτωση απαιτούµενα για την κτήση του πτυχίου τους (ακέραια) έτη σπουδών, εφόσον το πτυχίο αυτό χρησίµευσε για την πρόσληψη/ τον διορισµό τους.Στις περιπτώσεις αυτές δεν θα µπορούν να τύχουν διπλού ευεργετήµατος αναγνωρίζοντας ως συντάξιµο τον ίδιο χρόνο και µε τις διατάξεις του άρθρου 12, παρ. 1, περίπτ. µ.θ. του Π.∆. 169/2007 (Κώδικας Πολιτικών και Στρατιωτικών Συντάξεων) ως χρόνο πρακτικής άσκησης κατάτη διάρκεια της φοίτησης στις οικείες σχολές. Αν πάλι επιλέξουν ν’ αναγνωρίσουν ως συντάξιµο τον χρόνο της πρακτικής τους άσκησης κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους στις οικείες σχολές, δεν θα έχουν το δικαίωµα να προβούν σε αναγνώριση ως συντάξιµου του συµπίπτοντος µε τον χρόνο αυτόν χρόνουσπουδών. Τα παραπάνω είναι αυτονόητο ότι ισχύουν και για εκείνες που το πτυχίο της νοσηλεύτριας (µαίες, επισκέπτριες αδελφές, αδελφές νοσοκόµες) χρησίµευσε για την πρόσληψη/τον διορισµό τους στη ∆ευτεροβάθµια ή στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση.
2. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΛOΙΠΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ
Για τα πρόσωπα που θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα µετά την 1/1/2011 από τον χρόνο της εκπαιδευτικής άδειας που τυχόν έχουν λάβει, µπορεί να αναγνωριστεί ως συντάξιµος χρόνος δύο ετών ανεξάρτητα από τον συνολικό χρόνο που διήρκεσε η εκπαιδευτική τους άδεια. Εξυπακούεται ότι για τα πρόσωπα που έχουν θεµελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωµα µέχρι 31/12/2010 εξακολουθούν να έχουν εφαρµογή οι διατάξεις του άρθρου 11, παρ. 6 του Π.∆. 169/2007, όπως ισχύουν µετά την τροποποίησή τους µε τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 4 του Ν. 3408/2005, οι οποίες δεν έχουν καταργηθεί ή τροποποιηθεί και σύµφωνα µε τις οποίες θεωρείται ως συντάξιµος χρόνος πραγµατικής υπηρεσίας ο χρόνος της εκπαιδευτικής άδειας µέχρι µια πενταετία. Από τους χρόνους (έτη σπουδών, εκπαιδευτική άδεια, άδεια άνευ αποδοχών ανατροφής παιδιού ηλικίας µέχρι 6 ετών), συναθροιζοµένου και του χρόνου της στρατιωτικής θητείας (προκειµένου για άντρες υπαλλήλους), ο/η υπάλληλος µπορεί να αναγνωρίσει κατ’ ανώτατο όριο:
n τέσσερα (4) έτη εφόσον θεµελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωµα εντός του 2011.
n πέντε (5) έτη εφόσον θεµελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωµα εντός του 2012. n έξι (6) έτη εφόσον θεµελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωµα εντός του 2013 και n επτά (7) έτη εφόσον θεµελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωµα µετά την 1/1/2014. O µέχρι 5 έτη πλασµατικός χρόνος παιδιών που µπορεί ν’ αναγνωριστεί ως συντάξιµος είναι προφανές ότι δεν υπάγεται στους ως άνω περιορισµούς.
Χρόνος άδειας άνευ αποδοχών ανατροφής παιδιού
∆ιευρύνεται η δυνατότητα αναγνώρισης ως συντάξιµου του χρόνου άδειας άνευ αποδοχών ανατροφήςπαιδιού ηλικίας µέχρι 6 ετών, αφού πλέον θα µπορεί να αναγνωρίζεται ως συντάξιµοςχρόνος ο χρόνος που προβλέπεται από τις εκάστοτε ισχύουσες διοικητικές διατάξεις και όχι µόνο ο χρόνος που µπορούσε να αναγνωριστεί ως συντάξιµοςµε βάση συγκεκριµένες συνταξιοδοτικές διατάξεις. O χρόνος της άδειαςάνευ αποδοχών ανατροφής παιδιού σχετίζεται αποκλειστικά µε την ύπαρξη και µόνο παιδιού/παιδιών. Oι διατάξεις που αναφέρονται στην αναγνώριση ως συντάξιµου του χρόνου άδειας ανατροφής παιδιού και του χρόνου εκπαιδευτικής άδειας αφορούν τόσο τους «παλαιούς» όσο και τους «νέους» ασφαλισµένους.
∆ιαδικασία αναγνώρισης
n Η αναγνώριση των ανωτέρω χρόνων (σπουδών, άδειας άνευ αποδοχών ανατροφής παιδιού, εκπαιδευτικής άδειας) µπορεί να λάβει χώρα µετά την υποβολή σχετικής αίτησης από τον/την υπάλληλο που υποβάλλεται στην αρµόδια ∆/ νση Συντάξεων, συνοδευόµενη από τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
n Η αίτηση από τον/την υπάλληλο µπορεί να υποβληθεί οποτεδήποτε, δηλαδή είτε ενώ ο/η υπάλληλος είναι στην ενέργεια είτε κατά τη συνταξιοδότηση, ακόµα και έπειτα από αυτή, στην τελευταία όµως αυτή περίπτωση εντός της προθεσµίας που τάσσει η συνταξιοδοτική νοµοθεσία.
n Η αναγνώριση ως συντάξιµων των ανωτέρω χρόνων απαιτεί την καταβολή εκ µέρους του/της υπαλλήλου εισφοράς εξαγοράς µε ασφάλιστρο 6,67% επί των συντάξιµων αποδοχών, όπως αυτές έχουν διαµορφωθεί κατά τον χρόνο υποβολής της σχετικής αίτησης. Ως συντάξιµες αποδοχές λαµβάνονται υπόψη εκείνες επί των οποίων διενεργείται κράτηση για κύρια σύνταξη.
n Το ποσό της εισφοράς εξαγοράς προκύπτει επίσης από τη σχέση: Εισφορά εξαγοράς = συντάξιµες αποδοχές x 6,67% x έτη που θα αναγνωριστούν.
ΟΑΕΕ (Οργανισµός Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελµατιών)
n Oχρόνοςστρατιωτικής υπηρεσίας.
n O χρόνος σπουδών για την απόκτηση ενός µόνο πτυχίου ανώτερης ήανώτατης σχολής της ηµεδαπήςή της αλλοδαπής καθώς και τον χρόνο σπουδών, µετά τη συµπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας, σε µέσες επαγγελµατικές σχολές, ο οποίος είναι ίσος µε τα κατά τον χρόνο αποφοίτησης επίσηµα ακέραια χρόνια σπουδών της οικείας σχολής.
n O χρόνοςανεργίας, µετά την υπαγωγή στην ασφάλιση οποιουδήποτεφορέα κύριας ασφάλισης ή το ∆ηµόσιο. n Oπλασµατικόςχρόνος των µητέρων (αφοράµόνο ασφαλισµένες του ΤΣΑ)του άρθρου 141 του Ν. 3655/08 (ΦΕΚ 58Α) που αναγνωρίζεται σύµφωνα µε τις διατάξεις αυτές και ανεξάρτητα του χρόνου γέννησης των παιδιών και n O χρόνοςαποδεδειγµένης άσκησηςεπαγγελµατικής δραστηριότητας πριν την εγγραφή στα µητρώα του OΑΕΕ (ειδικά για την περίπτωση αυτή θα µπορούν να αναγνωριστούν µέχρι 5 έτη) εφόσον δεν είχαν πληρωθεί οι ασφαλιστικές εισφορές.
Για τους ασφαλισµένους του OΑΕΕ οι αναγνωρίσεις θα είναι µε εξαγορά µε βάσητις ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλειο ασφαλισµένος κατάτον µήναυποβολής της αίτησης. Σύµφωνα µε την εγκύκλιο:
Χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας
Η αναγνώριση και εξαγορά γίνεται µε τις διατάξεις του Ν. 1358/1983 όπως ισχύουν κάθε φορά. Στις περιπτώσεις που θεµελιώνεται συνταξιοδοτικό δικαίωµα από 1/1/2011 µέχρι 31/12/2014, το ποσό για την εξαγορά του χρόνου της στρατιωτικής θητείας στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης µειώνεται κατά 30%. Για όσους θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα από 1/1/2015 και εφεξής το ανωτέρω ποσό µειώνεται κατά 50%. Το καταβαλλόµενο ποσό και στις δύο περιπτώσεις δεν µπορεί να είναι κατώτερο αυτού που προκύπτει µε βάση υπολογισµού το 25πλάσιο του ηµεροµισθίου του ανειδίκευτου εργάτη (165 ευρώ τον µήνα).
Σπουδές
O χρόνος που θα αναγνωρίζεται θα είναι ίσος µε τα επίσηµα ακέραια έτησπουδών της οικείας σχολής, τα οποία προβλέπονται κατά τον χρόνο της αποφοίτησης. Ωστόσο, αν κατάτον χρόνο φοίτησης στις αναφερόµενες σχολές υπήρχε ασφάλιση σε οποιονδήποτε οµοειδή φορέα ασφάλισης, δεν θα είναι δυνατή η αναγνώριση του αντίστοιχου χρονικού διαστήµατος. Η ρύθµιση αναφέρεται σε αποφοίτηση, δηλαδή σε περάτωση των σπουδών, και δεν θα είναι δυνατή ηαναγνώριση τουχρόνου σπουδών αν δεν έχει αποκτηθεί το σχετικό πτυχίο ή δίπλωµα. ∆ικαιολογητικά
Αίτηση, βεβαίωση απόκτησης πτυχίου από τησχολή (νααναφέρεταιη διάρκεια φοίτησης), αντίγραφο πτυχίου, υπεύθυνηδήλωση του ασφαλισµένου, απότην οποία να προκύπτει απαραίτητα ότι δεν υπάρχει ασφάλιση για το συγκεκριµένο χρονικό διάστηµα σε άλλονφορέα ασφάλισης και δεν έχει επίσης αναγνωριστεί σε άλλον φορέα.Για όσους είναι κάτοχοι πτυχίου εξωτερικού, θα πρέπει να προσκοµιστεί η αναγνώριση πτυχίου εξωτερικού από τοναντίστοιχο επίσηµοφορέα (∆OΑΤΑΠ, πρώην ∆ΙΚΑΤΣΑή υπουργείο Εξωτερικών κ.ά.).
Χρόνος ανεργίας
Μετά τηνυπαγωγή στην ασφάλισηοποιουδήποτε φορέα κύριαςασφάλισης ή του ∆ηµοσίου: ωςχρόνος ανεργίας –πέραν τουχρόνου εγγραφής στα µητρώα του OΑΕ∆ –θεωρείται κάθε κενό χρονικό διάστηµα, µετά την έναρξητου εργασιακού βίου του ασφαλισµένου και την υπαγωγή του στα µητρώα οποιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισµού, για το οποίο δεν υπάρχει ασφάλιση. Τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την αναγνώριση χρόνου ανεργίας είναι: αίτηση, βεβαίωση του ασφαλιστικού φορέα, από την οποία να προκύπτει η ασφάλισή του σε ασφαλιστικό φορέαπριν το χρονικό διάστηµα ανεργίας, υπεύθυνη δήλωση του ασφαλισµένου, από την οποία να προκύπτει απαραίτητα ότι το συγκεκριµένοχρονικό διάστηµα δεν έχει αναγνωριστεί σε άλλον φορέα. Σε περίπτωση εγγραφής στα µητρώα του OΑΕ∆, θα πρέπει να προσκοµιστεί βεβαίωση για τοχρονικό διάστηµαπου βρισκόταν σε ανεργία.
Σε περίπτωση που δεν υπάρχει χρόνος εγγραφής στα µητρώα τουOΑΕ∆, θαπρέπει να συµπληρώνεταιυπεύθυνη δήλωση,από την οποία να προκύπτει απαραίτητα ότι για το χρονικό διάστηµα που επιθυµεί νααναγνωρίσει ο ασφαλισµένοςδεν υπάρχει ασφάλιση σε άλλον φορέα κύριας ασφάλισης ή το ∆ηµόσιο. O χρόνοςσπουδών καθώς και ο χρόνοςανεργίας αναγνωρίζονται τόσο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης, έπειτααπό αίτηση τουασφαλισµένου. Για κάθε αναγνωριζόµενοµήνα καταβάλλεταιποσό εξαγοράς το οποίο προκύπτει από τον υπολογισµό ποσοστού 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και ποσοστού 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης, υπολογιζοµένων στο 25πλάσιοτου ΗΑΕ που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Περαιτέρω, καθορίζεται ο τρόπος καταβολής του ποσού εξαγοράς που προκύπτει από τιςπαραπάνω αναγνωρίσεις (είτε εφάπαξ µε έκπτωση 15% είτε σε µηνιαίες δόσεις ίσες µε τους αναγνωριζόµενους µήνες είτε µε παρακράτηση του 1/4 του ποσού της σύνταξης) και επιπλέον προβλέπεται η επιβολή των αναλογούντων πρόσθετων τελών σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής µηνιαίας δόσης.
ΙΚΑ - ∆ΕΚΟ - Τράπεζες
Με τις νέες διατάξεις είναι πλέον δυνατή: α) Η προσµέτρηση χρόνου επιδότησης λόγω ασθένειας και ανεργίας. Θα είναι δυνατό να συνυπολογιστούν 600 ηµέρες επιδότησης λόγω ασθένειας και τακτικής ανεργίας, 300 για κάθε αιτία (αντί των 400 ηµερών κατά την τελευταία πριν από τη συνταξιοδότηση δεκαετία, όπως προβλέπεται σήµερα µε τον Ν. 2084/92), ανεξάρτητα από τον χρόνο που έλαβε χώρα η ανεργία ή επήλθε η ασθένεια.
β) Η αναγνώριση του χρόνου σπουδών: σε ανώτερη ή ανώτατη σχολή στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό, για την απόκτηση ενός µόνο πτυχίου και σε µέσες επαγγελµατικές σχολές, δηµόσιες ή ιδιωτικές, που έχουν αναγνωριστεί από το κράτος, µετά τη συµπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας. Oι σχολές αυτές θα σαςγνωστοποιηθούν εγκαίρως έπειτα από σχετική αλληλογραφία του υπουργείου µας µε τα συναρµόδια υπουργεία. O χρόνος που θα αναγνωρίζεται θα είναι ίσος µε τα επίσηµα ακέραια έτη σπουδών της οικείας σχολής, τα οποία προβλέπονται κατά τον χρόνο της αποφοίτησης. Είναι ευνόητο ότι, αν κατά τον χρόνο φοίτησης στις αναφερόµενες σχολές έχει χωρήσει ασφάλιση σε οποιονδήποτε οµοειδή φορέα ασφάλισης, δεν θα είναι δυνατή η αναγνώριση του αντίστοιχου χρονικού διαστήµατος. ∆εδοµένου εξάλλου ότι η ρύθµιση αναφέρεται σε αποφοίτηση, δηλαδή σε περάτωση των σπουδών, δεν θα είναι δυνατή η αναγνώριση του χρόνου σπουδών αν δεν έχει αποκτηθεί το σχετικό πτυχίο ή δίπλωµα.
γ) Η αναγνώριση του χρόνου ανεργίας, µετά την υπαγωγή στην ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης ή του ∆ηµοσίου. Χρόνος ανεργίας – πέραν του χρόνου εγγραφής στα µητρώα του OΑΕ∆ – θεωρείται κάθε κενό χρονικό διάστηµα, µετά την έναρξη του εργασιακού βίου του ασφαλισµένου και την υπαγωγή του στα µητρώα οποιουδήποτε ασφαλιστικού οργανισµού, για το οποίο δεν υπάρχει ασφάλιση.
δ) Η προσµέτρηση του χρόνου απουσίας των απασχολούµενων µητέρων από την εργασία τους λόγω κύησης και λοχείας. O χρόνος αυτός δεν µπορεί να υπερβαίνει τον χρόνο που προβλέπεται κάθε φορά από την ΕΓΣΣΕ.
ε) Η αναγνώριση του χρόνου απεργίας. στ) Η προσµέτρηση του πλασµατικού χρόνου του άρθρου 141 του Ν. 3655/2008, ανεξάρτητα από τον χρόνο γέννησης των παιδιών (πριν ή µετά την 1/1/2000). Σηµειώνεται ότι ο χρόνος αυτός λαµβάνεται υπόψη για τη συµπλήρωση του χρόνου ασφάλισης που απαιτείται για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος (όπως για τη συµπλήρωση του συντάξιµου χρόνου των µητέρων ανήλικων τέκνων) καθώς και για τη συµπλήρωση του ελάχιστου χρόνου ασφάλισης των 15 ετών.
ζ) Η αναγνώριση του χρόνου µαθητείας, όπως ορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις και έως ένα έτος.
Ενδεικτικά αναφέρεται ότι χρόνος µαθητείας θεωρείται ο χρόνος απασχόλησης σε προγράµµατα απόκτησης εργασιακής εµπειρίας (stage).
Πόσα χρόνια µπορείτε να αναγνωρίσετε
Στον ασφαλιστικό νόµο καθορίζεται η κλιµάκωση του χρόνου τον οποίο µπορεί να προσµετρήσει ή να αναγνωρίσει κάθε ασφαλισµένος ανάλογα µε τον χρόνο συνταξιοδότησής του ως εξής:
n Εως 4 χρόνια για όσους θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα εντός του 2011 n Εως 5 χρόνια για όσους θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα εντός του 2012 n Εως 6 χρόνια για όσους θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα εντός του 2013 n Εως 7 χρόνια για όσους θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα από 1/1/2014 και εφεξής.
Πόσο θα πληρώσετε την αναγνώριση
ΓΟΝΙΚΗ Α∆ΕΙΑ
Αναγνωρίζεται σύµφωνα µε τις διατάξειςτου άρθρου 6 του Ν. 1483/84. Αναγνωρίζεται για κάθε παιδί:
n 1 παιδί: 1 χρόνος n 2 παιδιά: 3 χρόνια n 3 παιδιά και άνω: ώς 5 χρόνια Χρήση του πλασµατικού χρόνου κάνει η µητέρα, όχι όµως για να θεµελιώσει δικαιώµατα ως µητέραανήλικων τέκνων. Αν δεν κάνει χρήσηη µητέρα, τότε ο πλασµατικός χρόνος προσµετρείται από τον πατέρα.
ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΤΙΚΗ Α∆ΕΙΑ
Αναγνωρίζεται σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 40 του Ν. 2084/92, όπως ισχύει µετά την τροποποίησή του µε το άρθρο 5 του Ν. 2335/1995. ΣΠΟΥ∆ΕΣ, ΜΑΘΗΤΕΙΑ, ΑΝΕΡΓΙΑ
Αναγνωρίζονται τόσο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης, έπειτα απόαίτηση τουασφαλισµένου. Για κάθε αναγνωριζόµενο µήνα καταβάλλεται ποσό εξαγοράς το οποίο προκύπτει από τον υπολογισµό ποσοστού 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και ποσοστού 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης, υπολογιζόµενων στο 25πλάσιο του ΗΑΕ (Ηµεροµίσθιο Ανειδίκευτου Εργάτη) που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Περαιτέρω καθορίζεται ο τρόπος καταβολής του ποσού εξαγοράς που προκύπτειαπό τις παραπάνω αναγνωρίσεις (είτε εφάπαξ µε έκπτωση15% είτε σε µηνιαίες δόσεις ίσες µε τους αναγνωριζόµενους µήνες ή µε παρακράτηση του ποσού της σύνταξης) και επιπλέον προβλέπεται η επιβολή των αναλογούντωνπρόσθετων τελών σε περίπτωση καθυστέρησης καταβολής µηνιαίας δόσης.
ΚΥΗΣΗ, ΛΟΧΕΙΑ, ΑΣΘΕΝΕΙΑ
Ως προς την προσµέτρηση αυτών των περιπτώσεων επισηµαίνεται ότι αυτές λαµβάνονται υπόψη µόνο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος λόγω γήρατος και όχι για τον προσδιορισµό του δικαιούµενου ποσού σύνταξης.
Αν δηλαδή ένας ασφαλισµένος θεµελιώνει συνταξιοδοτικό δικαίωµα µε τη συµπλήρωση 25 ετών ασφάλισης, αλλά έχει πραγµατοποιήσει 24 χρόνια και 2 µήνες ασφάλισης και έχει επιδοτηθεί λόγω ανεργίας καθ’ όλη τη διάρκεια του ασφαλιστικού του βίου για 20 µήνες, µπορεί να συνυπολογίσει τους 10 από αυτούς προκειµένου να συµπληρώσει τα 25 έτη ασφάλισης που απαιτούνται, όµως το ποσό της σύνταξής του θα υπολογιστεί βάσει των 24 ετών. n Σηµειώνεται ότι, εκτός του χρόνου στρατιωτικής υπηρεσίας, για όλους τους υπόλοιπους χρόνους της παρ. 18
του άρθρου 10 το κάθε πλήρες έτος αναγνωριζόµενου χρόνου αντιστοιχεί σε 300 ηµέρες ή 12 µήνες ασφάλισης (κάθε µήνας = 25 ηµέρες ασφάλισης). Oσοι ασφαλισµένοι/ νες συµπληρώνουν τον χρόνο ασφάλισης που απαιτείται για συνταξιοδότηση λόγω γήρατος ώς τις 31/12/2010, µε αναγνώριση των χρόνων που προβλέπονται στο άρθρο 40 του Ν. 2084/1992, όπως ισχύει σήµερα, εφόσον η σχετική αίτηση αναγνώρισης υποβληθεί ως τις 31/12/2013, ακολουθούν τις κατά περίπτωσιν προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που ισχύουν το τρέχον έτος.
Το κόστος εξαγοράς
n Τέσσερα (4) χρόνια σπουδών: 48 µήνες x 214,69 ευρώ = 10.305 ευρώ.
n ∆ύο (2) χρόνια στρατιωτικής θητείας: 24 µήνες x400 ευρώ = 9.600
ευρώ. Ενα (1) έτος ανεργίας = δωρεάν.
Oσον αφορά το ∆ηµόσιο, το κόστος εξαγοράς είναι χαµηλότερο και µε βάση τις τρέχουσες αποδοχές 1.
350 ευρώ τον µήνα και ποσοστό εισφοράς 6,67% τα 4 έτη σπουδών θα κοστίσουν 10.305 ευρώ (48 µήνες x 214,69%) και τα 2 έτη στρατιωτικής θητείας (24 µήνες x 90 ευρώ = 2.160
ευρώ). Πώς θα υπολογίζεται η εξαγορά τους:
1. Στρατιωτική θητεία: Αποδοχές (ώς την ανώτατη ασφαλιστική κλάση2.433 ευρώ) x 20% x µήνες στρατιωτικής θητείας – ποσό εξαγοράς µε δόσεις.
n Εκπτωση 15% για εφάπαξ εξόφληση.
n Oποιος θεµελιώνειδικαίωµα από 1/1/2011 έως 31/12/2014 θαέχει έκπτωση 30%.
n Oποιος θεµελιώνει δικαίωµα από 1/1/2015 θα έχειέκπτωση 50%.
2. Γονική άδεια σήµερα 25 x 33,04 x 20% = 165,2 ευρώ για κάθε µήνα µε δόσεις για τους ασφαλισµένους του ΙΚΑ,25 x 33,04 x 37,5% = 309,75 ευρώ για κάθε µήνα µεδόσεις για τους ασφαλισµένους της ΕΤΕ (Εθνική Τράπεζα) και 25 x 33,04 x 37% = 305,6 ευρώ για κάθε µήνα µε δόσεις για τους ασφαλισµένους της Τράπεζας της Ελλάδος.
Καταβολή εφάπαξ, έκπτωση 15%. ΗΑΕ = ηµεροµίσθιο ανειδίκευτου εργάτη (σήµερα 33.04 ευρώ).
3. O χρόνος επιδότησης ασθενείας καθώς και ο χρόνος επιδότησης ανεργίας έως 1 έτος ισχύει ή υφίσταται χωρίς καταβολή εισφορών.
4. Εκπαιδευτική άδεια (άνευ αποδοχών) έως 2 χρόνια και χρόνος απεργιών.
Αποδοχές ηµεροµηνίας αίτησης x ποσοστό εισφοράς, συνεισφοράς κάθε Ταµείου (%)
x µήνες εξαγοράς = ποσό εξαγοράς (π.χ. για τους ασφαλισµένους στην Εθνική Τράπεζα: αποδοχές 3.000 x 37,5% x 1 µήνα = 1,125 ευρώ κάθε µήνα). 5. Χρόνος σπουδών (πριν από την ασφάλιση).
Ανώτατες - ανώτερες και ο χρόνος σε µέσες σχολέςµετά το 17ο έτος της ηλικίας.
25πλάσιο x ΗΑΕ x 20% x µήνες σπουδών = ποσό εξαγοράς, π.χ. 25 x 33,4 x 20% = 165,20 ευρώ ο κάθε µήνας µε δόσεις και έκπτωση 15% για εφάπαξ καταβολή για την κύριασύνταξη.
Επικουρική: 25 x 33,04 x 6% = 49,56 ευρώ κάθε µήναςµε δόσεις και έκπτωση 15% για εφάπαξ καταβολή.
Το κόστος εξαγοράς των πλασµατικών χρόνων (νόµος Λοβέρδου) εξαρτάταιαπό τον µισθό που λαµβάνει ο εργαζόµενος, τη δεδοµένη χρονική στιγµή που αποφασίζει να προχωρήσει στην εξαγορά, άρα ανάλογα µετο ηµεροµίσθιό του.
Για το ΙΚΑ, τα Ταµεία ∆ΕΚO, τραπεζών και Τύπου, µε βάση αποδοχές 2.000 ευρώ τον µήνα και ποσοστό εισφοράς έως 20%, το συνολικό κόστος για αναγνώριση πλασµατικής ασφάλισης κοστίζει συνολικά 19.905 ευρώ, το οποίο κατανέµεται ως εξής:
6. Χρόνος ανεργίας µετά την υπαγωγή στην ασφάλιση, εξαγορά όπως ακριβώς ο χρόνος σπουδών (περίπτωση 5η).
7. Πλασµατικός χρόνος για τα παιδιά, ανεξάρτητα την ηλικία τους. 1 παιδί: 1 χρόνος, 2 παιδιά: 3 χρόνια, 3 παιδιά και πάνω: έως 5 χρόνια. Χρήση του πλασµατικού χρόνου κάνει η µητέρα, όχι όµως για να θεµελιώσει δικαιώµατα ως µητέρα ανήλικων τέκνων. Αν δεν κάνει χρήση, τότε ο πλασµατικός χρόνος προσµετρείται από τον πατέρα.
OΙ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΜΕΝΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ
2. ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ
Εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% (ΙΚΑ- ΕΤΑΜ) επί του µισθού που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης εξαγοράς. Στις περιπτώσεις που θεµελιώνεται συνταξιοδοτικό δικαίωµα από 1.1.2011 µέχρι 31.12.2014 το ποσό εξαγοράς µειώνεται κατά 30% και για όσους θεµελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωµα από 1.1.2015 και εφεξής το ποσό εξαγοράς µειώνεται κατά 50%.
3. ΓΟΝΙΚΗ Α∆ΕΙΑ ΑΝΑΤΡΟΦΗΣ ΠΑΙ∆ΙΩΝ
Αναγνωρίζεται βάσει του άρθρου 6 του Ν.
1483/1984 ΦΕΚ 153Α και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ) του µισθού του χρόνου υποβολής της αίτησης εξαγοράς. 4. ΕΠΙ∆ΟΤΗΣΗ ΛΟΓΩ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ
Συνυπολογίζεται (χωρίς εξαγορά) µόνο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικούδικαιώµατος λόγω γήρατος – όχι όµως για τον προσδιορισµό τουδικαιούµενουποσού σύνταξης.
5. ΕΠΙ∆ΟΤΗΣΗ ΤΑΚΤΙΚΗΣ ΑΝΕΡΓΙΑΣ
Συνυπολογίζεται (χωρίς εξαγορά) µόνο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος λόγω γήρατος – όχι όµως για τον προσδιορισµό του δικαιούµενου ποσού σύνταξης.
6. ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΤΙΚΗ Α∆ΕΙΑ ΑΝΕΥ ΑΠΟ∆ΟΧΩΝ
Συνυπολογίζεται τόσογια τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ) επί του µισθού του χρόνου υποβολής της αίτησης.
7. ΣΠΟΥ∆ΕΣ
Αφορά τις σπουδές για την απόκτηση ενός µόνο πτυχίου ανώτερης ή ανώτατης σχολής της ηµεδαπής και της αλλοδαπής καθώς και ο χρόνος σπουδών µετά τη συµπλήρωση του 17ου έτους της ηλικίας σε µέσες επαγγελµατικές σχολές, ο οποίος είναι ίσος µε τα – κατά τον χρόνο αποφοίτησης – επίσηµα ακέραια χρόνια σπουδών της οικείας σχολής. Συνυπολογίζεται τόσο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης επί του 25πλασίου του ηµεροµισθίου ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.
8. ΑΝΕΡΓΙΑ
Αφορά τον χρόνο ανεργίας µετά την υπαγωγή στην ασφάλιση οποιουδήποτε φορέα κύριας ασφάλισης και το ∆ηµόσιο. Συνυπολογίζεται τόσο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος όσο και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης επί του 25πλασίου του ηµεροµισθίου ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.
9. ΚΥΗΣΗ ΚΑΙ ΛΟΧΕΙΑ
Συνυπολογίζεται (χωρίς εξαγορά) µόνο για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος, όχι όµως για τον προσδιορισµό του δικαιούµενου ποσού σύνταξης.
10. ΑΠΕΡΓΙΑ
Συνυπολογίζεται για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% (ΙΚΑ - ΕΤΑΜ) επί των µισθών του χρόνου υποβολής της αίτησης.
11. ΑΡΘΡΟ 141 ΤΟΥ Ν. 3655/2008
Πλασµατικός χρόνος του άρθρουανεξαρτήτως του χρόνου γέννησης των παιδιών.
Συνυπολογίζεται και για τη συµπλήρωση του χρόνου συνταξιοδότησης και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης – είναι 1 χρόνος για το πρώτο παιδί και 2 χρόνια για το δεύτερο και τρίτο και καλύπτει και τις γεννήσεις που έγιναν πριν από την 1.1.2000. 12. ΜΑΘΗΤΕΙΑ
Συνυπολογίζεται για τη θεµελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώµατος και για την προσαύξηση του ποσού της σύνταξης και εξαγοράζεται µε επιβάρυνση 20% για τους φορείς κύριας ασφάλισης και 6% για τους φορείς επικουρικής ασφάλισης επί του 25πλασίου του ηµεροµισθίου του ανειδίκευτου εργάτη που ισχύει κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. 13. ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
Αφορά τον χρόνοαποδεδειγµένης άσκησης επαγγελµατικής δραστηριότητας πριν από την εγγραφή σταΜητρώα του OΑΕΕ και µέχρι 5 έτη εφόσον δεν είχαν πληρωθεί οι ασφαλιστικές εισφορές.
14. ΣΥΝΤΑΞΗ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ
Συνυπολογίζεται για τη συµπλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων που απαιτούνται για τη συνταξιοδότηση λόγω γήρατος.
Πηγή: TaNea
Το διαβάσαμε στο : www.parapolitika.gr